Chuyển đến nội dung chính

Cây đào tiên

Cây đào tiên còn có tên gọi khác là cây trường sinh. Thoạt nghe tên chúng ta sẽ nghĩ ngay tới câu truyện về cây đào tiên và nhân vật Tôn Ngộ Không trong bộ phim Tây Du Ký (Loài đào thuộc họ hoa hồng có màu đỏ rất đẹp, quả chín hồng, mùi thơm ăn rất ngon, thường mọc ở các vùng núi cao Tây Bắc nước ta) nhưng thực ra loài cây mà chúng tôi nói tới không phải loài đào này. Cây đào tiên mà chúng tôi đề cập ở bài viết này lại là một loài cây hoàn toàn khác.


Tên khoa học
Đào tiên có tên khoa học Crescentia cujete Lin. Thuộc họ núc nác.

Khu vực phân bố
Cây có nguồn gốc từ Nam Mỹ, hiện nay loài cây này đã có mặt và được trồng ở rất nhiều quốc gia trong đó có Việt Nam. Ở nước ta cây trồng ở hầu hết các tỉnh thành trong cả nước.

Loài cây này được yêu quý và trồng nhiều vậy là do cây có sức sống rất mãnh liệt: Chỉ cần 1 cành nhỏ cắm xuống đất, ngay cả những nơi đất khô cằn nhất thì cành cây này vẫn có thể phát triển được, lá cây luôn xanh tốt quanh năm chính vì lý do ấy nên dân gian gọi là cây trường sinh.

Loài cây này lại có hình dáng đẹp, lá luôn xanh mướt, quả tròn nhẵn nhụi, trồng trong nhà vừa để làm cảnh vừa để làm thuốc.

Bộ phận dùng
Phần thịt bên trong quả quả (Thường gọi là cơm hay nạc).

Cách chế biến và thu hái
Khi quả chín vào tháng 10 -12 hàng năm, ta tiến hành thu há lấ quả để dùng tươi hoặc dùng khô. Nếu dùng khô thì đem bổ đôi quả, bỏ hạt, lấy phần thịt bên trong đem thái mỏng phơi khô để bảo quản dùng dần.

Thành phần hóa học
Quả có chứa khá nhiều axit như: axit xitric, axit clorogenic, axit tactric, axit creosenic…

Tính vị
Quả có vị chua, tính mát. Vào 2 kinh phế và đại tràng.

* Công dụng của quả đào tiên
Mát, bổ, giúp giải nhiệt cơ thể
Tác dụng kéo dài tuổi thọ: Điều này cũng giải thích vì sao cây còn được gọi là cây trường sinh. “Cuốn Những cây thuốc vị thuốc Việt Nam” có viết: Vào năm 1987 một đoàn công tác của Việt Nam sang thăm một ngôi chùa ở Viêng Chăn – Lào được nhà chùa giới thiệu về tác dụng kéo dài tuổi thọ của quả đào tiên. Vị trụ trì của nhà chùa này kể rằng nhờ sử dụng quả đào tiên mà nhà chùa có tới 13 nhà sư sống thọ trên 130 tuổi, hiện nay vẫn còn tới 7 cụ vẫn khỏe mạnh, tụng kinh niệm phật hàng ngày.
Điều trị đau nhức xương
Điều trị ho, tiêu đờm
Nhuận tràng, thông tiện

Cách dùng, liều dùng
1. Thuốc trường thọ: Ăn quả đào tiên chín hàng ngày, hoặc lấy quả đào tiên chín bổ đôi, bỏ hại, nạo lấy phần thịt đem thái mỏng phơi khô sắc nước uống hàng ngày. Liều lượng: 15g đun với 1 lít nước để uống trong ngày.
2. Ngâm rượu đào tiên làm thuốc bổ, kích thích tiêu hóa, điều trị đau nhức xương khớp:
Chuẩn bị: Lấy quả đào tiên già, vỏ còn máu xanh, để cho tới khi vỏ chuyển sang màu đen. Bổ lấy phần thịt (bỏ hạt) đem ngâm rượu cùng với chuối hột rừng hoặc chuối sứ.
Tỷ lệ ngâm: 500g thịt đào tiên, 1kg chuối hột rừng khô, ngâm với 5 lít rượu. Ngâm trong thời gian 1 tháng là dùng được.
Cách dùng: Mỗi ngày uống 2 lần vào bữa trưa và bữa tối, mỗi lần 2 ly nhỏ.
3. Thuốc nhuận tràng: Ruột quả đào tiên xanh 10g đun nước uống sau bữa ăn 15 phút.
4. Điều trị ho, tiêu đờm: Dùng thịt quả tươi, sao trên chảo đến khi thịt đào tiên chuyển màu đen, mang ra phơi khô để dùng dần. Mỗi ngày  dùng khoảng 15g đun nước uống.
Nguồn: Tổng hợp online

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Ngũ gia bì, cây chân chim (lá lằng)

Tên khác của Ngũ gia bì
Ngũ gia bì còn có tên gọi là Cây chân chim ( cùng họ với Nhân sâm ), một số địa phương miền núi phí Bắc còn gọi là : Cây lá lằng, cây đáng, cây chân vịt, Sâm nam, may tảng …
Tên khoa học
Acanthopanax aculeatus Seem.

Khu vực phân bố
Ở Việt nam Cây ngũ gia bì (chân chim) thường mọc hoang dại ở khắp các sườn đồi từ Bắc trí Nam, đặc biệt là các tỉnh miền núi phía bắc.
Ở tỉnh Hòa Bình cây chân chim mọc rất nhiều ở sườn đồi và ven suối.
Bộ phận dùng Điểm đặc biệt của Ngũ gia bì, chân chim là không sử dụng toàn bộ thân làm thuốc. Mà chỉ dùng vỏ của thân, vỏ của rễ và rễ nhỏ để dùng làm thuốc Ngoài ra lá cũng được dùng làm thuốc điều trị sưng đau. Cách chế biến và thu hái Cách chế biến đơn giản nhất là rửa sạch đất cát, bóc lấy vỏ hoặc thái mỏng nếu lá rễ nhỏ, rồi phơi hoặc sao khô. Thành phần hóa học Trong cây thuốc có các hoạt chất: Saponin, tanin, tinh dầu. Tính vị Ngũ gia bì có vị đắng chát, tính mát
* Công dụng Tác dụng làm vị thuốc bồi bổ cơ thể Tác dụng điều trị cảm số…

Ngũ vị tử

Ngũ vị tử là một vị thuốc rất đặc biệt, có đủ 5 vị đó là: Ngọt, đắng, chua, cay, mặn nên được y học cổ truyền gọi lới tên “Ngũ vị tử” ý chỉ loại hạt có tới 5 mùi vị.

Tên khoa học
Schisandra sinensis Baill. Thuộc họ ngũ vị tử.

Khu vực phân bố
Cây ngũ vị tử (Schisandra sinensis Baill) không có ở Việt Nam. Cây chỉ mọc ở một số nước xứ lạnh như: Trung Quốc, Nga, Mông Cổ, Hàn Quốc, Nhật Bản.

Hiện nay ở Việt Nam có một loại ngũ vị tử được gọi là ngũ vị tử nam, ở nước ta cây này thường được người dân gọi là cây nắm cơm, cây na rừng, quả chí chuôn chua. Các bạn tham khảo thêm về vị thuốc này tại đây.

Bộ phận dùng
Quả là bộ phận được dùng làm thuốc.

Cách chế biến và thu hái
Mùa quả chín vào tháng 9 tháng 10 hàng năm, người ta hái quả về nhặt bỏ cuống, đem phơi hay sấy khô để làm thuốc.

Thành phần hóa học
Trong quả có chứa axit xitric, axit malic, axit tactric, vitamin C, schizandrin, đường, tanin, ngoài ra trong quả còn chứa rất nhiều khoáng chất có lợi cho sức khỏe.
Tính vị Ngũ vị tử có vị ngọt, đắ…

Nấm phục linh thiên

Nấm phục linh thiên là một loại dược thảo cực hiếm, loại nấm này mới được phát hiện sử dụng một vài năm gần đây ở Việt Nam và được gọi với tên nấm phục linh thiên. Ngoài ra nấm còn có tên gọi là phục linh thần (phục thần), phục linh bì, xích phục linh.

Người ta phân ra làm 2 loại nấm phục linh là: Phục linh thần và phục linh thiên:

Phục linh thần: là loại nấm phục linh mọc ở từ rễ một loại cây họ thông có tên cây vân sam
Phục linh thiên: là loại nấm phục linh mọc ra từ ngọn cây vân sam.
Tên khoa học
Poria cocos Wolf. Thuộc họ nấm lỗ

Khu vực phân bố
Loài nấm này cực hiếm, ở nước ta mới có một vài nơi phát hiện được loại nấm này. Nơi phát hiện nhiều nấm phục linh là dãy Hoàng Liên Sơn (Nơi có những cánh rừng cổ thụ hàng ngàn năm), ngoài ra nấm phục linh còn được tìm thấy ở vùng núi của tỉnh Lâm Đồng, Đà Nẵng.

Bộ phận dùng
Bộ phận dùng là phần nấm mọc ra từ ngọn cây vân sam. Nấm này càng lớn thì càng có giá trị, hiện nay kỷ lục củ nấm phục linh thiên có kích thước lớn nhất là 14kg tại Yên …