Chuyển đến nội dung chính

Cây một lá

Cây một lá còn có tên gọi khác là thanh thiên quỳ, chân trâu diệp, kíp lẩu. Cây có tên gọi cây một lá bởi loài này mỗi cây chỉ có 1 lá và 1 củ duy nhất.


Tên khoa học
Nervilia Fordii (Hance) Schultze. Cây thuộc họ lan

Khu vực phân bố
Cây một lá mọc ở dưới các tán rừng dậm, đây là một loài cây hiếm không thấy mọc ở đồng bằng mà chỉ có ở một số tỉnh miền núi phía Tây Bắc như: Lạng Sơn, Cao Bằng, Lào Cai, Tuyên Quang, Hòa Bình, Vĩnh Phúc, Ninh Bình, Nghệ An….

Bộ phận dùng
Toàn cây bao gồm lá, củ đều dùng làm thuốc.

Cách chế biến và thu hái
Thu hái: Cây được thu hái quanh năm và sử dụng trong phạm vi nhân dân. Có một thời điểm những năm 2007 – 2008 thương lái Trung Quốc sang Việt Nam thu mua cây một lá với giá rất cao nên có thời điểm loài cây này đứng trước nguy cơ bị bị cạn kiệt do nạn tận thu không đi đôi với bảo vệ. Thời điểm đó giá bán đã lên tới vài trăm ngàn đồng 1kg. Tại Trung Quốc cây một lá được coi là một dược liệu cực kỳ quý hiếm, chính vì thế mà tại đây còn có nạn dùng lá mã đề để làm giả cây một lá.

Do đặc điểm hình thái (Chỉ có 1 lá, 1 củ duy nhất) khả năng phát triển, đẻ nhánh mọc cây con rất chậm nên có thời điểm nguồn dược liệu này ngoài tự nhiên rất ít. Những năm gần đây thương lái Trung Quốc không còn săn tìm nữa do nguồn dược liệu ngoài tự nhiên còn quá ít nên cây một lá cũng đã bắt đầu phát triển trở lại.

Chế biến: Cách chế biến đơn giản nhất là đem rửa sạch, phơi dưới trờ nắng nhẹ cho tới khi khô hẳn, bảo quản để làm thuốc.

Thành phần hóa học
các nghiên cứu mới đây cho thấy cây 1 lá có chứa các hoạt chất: flavonoid, sterol, triterpenes

Tính vị
Cây có vị ngọt nhẹ, hơi đắng, tính bình vào 2 kinh can và phế. Cây có một số tác dụng chính như sau:

* Công dụng của cây một lá
Giải độc cơ thể, đặc biệt là giải ngộ độc nấm
Điều trị lao phổi
Điều trị viêm phế quản, viêm họng

Cách dùng, liều dùng
Điều trị lao phổi, viêm phế quản, viêm họng: Dùng 15-20g cây khô sắc nước uống hàng ngày, có thể thêm chút mật ong cho dễ uống và tăng cường hiệu quả điều trị bệnh.
Giải độc cơ thể, giải ngộ độc nấm: Dùng 3 lá cây hãm với 1 cốc nước sôi cho bệnh nhân uống ngay sau khi bị ngộ độc. Uống càng sớm càng tốt.

Cách ngâm rượu cây một lá
Cây một lá còn dùng để ngâm rượu làm thuốc bổ can phế, cách ngâm như sau:
1kg lá, củ cây khô ngâm với 5 lít rượu. Ngâm trong thời gian 1 tháng là dùng được.
Nguồn: Tổng hợp online

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Ngũ gia bì, cây chân chim (lá lằng)

Tên khác của Ngũ gia bì
Ngũ gia bì còn có tên gọi là Cây chân chim ( cùng họ với Nhân sâm ), một số địa phương miền núi phí Bắc còn gọi là : Cây lá lằng, cây đáng, cây chân vịt, Sâm nam, may tảng …
Tên khoa học
Acanthopanax aculeatus Seem.

Khu vực phân bố
Ở Việt nam Cây ngũ gia bì (chân chim) thường mọc hoang dại ở khắp các sườn đồi từ Bắc trí Nam, đặc biệt là các tỉnh miền núi phía bắc.
Ở tỉnh Hòa Bình cây chân chim mọc rất nhiều ở sườn đồi và ven suối.
Bộ phận dùng Điểm đặc biệt của Ngũ gia bì, chân chim là không sử dụng toàn bộ thân làm thuốc. Mà chỉ dùng vỏ của thân, vỏ của rễ và rễ nhỏ để dùng làm thuốc Ngoài ra lá cũng được dùng làm thuốc điều trị sưng đau. Cách chế biến và thu hái Cách chế biến đơn giản nhất là rửa sạch đất cát, bóc lấy vỏ hoặc thái mỏng nếu lá rễ nhỏ, rồi phơi hoặc sao khô. Thành phần hóa học Trong cây thuốc có các hoạt chất: Saponin, tanin, tinh dầu. Tính vị Ngũ gia bì có vị đắng chát, tính mát
* Công dụng Tác dụng làm vị thuốc bồi bổ cơ thể Tác dụng điều trị cảm số…

Ngũ vị tử

Ngũ vị tử là một vị thuốc rất đặc biệt, có đủ 5 vị đó là: Ngọt, đắng, chua, cay, mặn nên được y học cổ truyền gọi lới tên “Ngũ vị tử” ý chỉ loại hạt có tới 5 mùi vị.

Tên khoa học
Schisandra sinensis Baill. Thuộc họ ngũ vị tử.

Khu vực phân bố
Cây ngũ vị tử (Schisandra sinensis Baill) không có ở Việt Nam. Cây chỉ mọc ở một số nước xứ lạnh như: Trung Quốc, Nga, Mông Cổ, Hàn Quốc, Nhật Bản.

Hiện nay ở Việt Nam có một loại ngũ vị tử được gọi là ngũ vị tử nam, ở nước ta cây này thường được người dân gọi là cây nắm cơm, cây na rừng, quả chí chuôn chua. Các bạn tham khảo thêm về vị thuốc này tại đây.

Bộ phận dùng
Quả là bộ phận được dùng làm thuốc.

Cách chế biến và thu hái
Mùa quả chín vào tháng 9 tháng 10 hàng năm, người ta hái quả về nhặt bỏ cuống, đem phơi hay sấy khô để làm thuốc.

Thành phần hóa học
Trong quả có chứa axit xitric, axit malic, axit tactric, vitamin C, schizandrin, đường, tanin, ngoài ra trong quả còn chứa rất nhiều khoáng chất có lợi cho sức khỏe.
Tính vị Ngũ vị tử có vị ngọt, đắ…

Nấm phục linh thiên

Nấm phục linh thiên là một loại dược thảo cực hiếm, loại nấm này mới được phát hiện sử dụng một vài năm gần đây ở Việt Nam và được gọi với tên nấm phục linh thiên. Ngoài ra nấm còn có tên gọi là phục linh thần (phục thần), phục linh bì, xích phục linh.

Người ta phân ra làm 2 loại nấm phục linh là: Phục linh thần và phục linh thiên:

Phục linh thần: là loại nấm phục linh mọc ở từ rễ một loại cây họ thông có tên cây vân sam
Phục linh thiên: là loại nấm phục linh mọc ra từ ngọn cây vân sam.
Tên khoa học
Poria cocos Wolf. Thuộc họ nấm lỗ

Khu vực phân bố
Loài nấm này cực hiếm, ở nước ta mới có một vài nơi phát hiện được loại nấm này. Nơi phát hiện nhiều nấm phục linh là dãy Hoàng Liên Sơn (Nơi có những cánh rừng cổ thụ hàng ngàn năm), ngoài ra nấm phục linh còn được tìm thấy ở vùng núi của tỉnh Lâm Đồng, Đà Nẵng.

Bộ phận dùng
Bộ phận dùng là phần nấm mọc ra từ ngọn cây vân sam. Nấm này càng lớn thì càng có giá trị, hiện nay kỷ lục củ nấm phục linh thiên có kích thước lớn nhất là 14kg tại Yên …