Chuyển đến nội dung chính

Gai tầm xoọng hay cây Quýt gai

Tên khác của cây quýt gai, gai tầm xoọng

Còn gọi là cây cúc keo, cây quýt gai, quít hôi, cam trời, cây độc lực, cây gai xanh, mền tên, tửu bính lặc.

Tên khoa học
Atalantia buxifolia

Thuộc họ Cam Rutaceae.

Đây là cây thuốc quý, hiếm mà rất nhiều độc giả muốn tìm, mà không biết tìm ở đâu. Hôm nay caythuoc.org sẽ mô tả chi tiết về cây thuốc này (Cây quý gai)

Mô tả cây
Cây nhỏ cao chừng 1m, thân có gai (Xem hình)
Lá rất giống lá tranh
Quả nhỏ bằng viên bi ve, quả quýt gai khi chín có màu đen (Xem hình)

Phân bố, thu hái và chế biến
Mọc hoang khắp nơi ở miền Bắc và miền Trung nước ta, thường gặp ở những bờ rào, lẫn với cây tre hay cây bụi khác. Còn thấy mọc ở Trung Quốc (Quảng Châu có tên tửu bính lặc).

Thường người ta dùng cành và lá tươi hay phơi hoặc sấy khô.

Thành phần hoá học
Chưa thấy tài liệu nghiên cứu. Sơ bộ chỉ mới thấy có nhiều tinh dầu.
 Công dụng của cây quýt gai
Chỉ mới thấy dùng trong phạm vi nhân dân. Cành lá hái tươi sao vàng sắc đặc uống điều trị những bệnh về đường hô hấp: Ho, hen, cảm, sốt, thấp khớp, rắn cắn.
Ngoài ra Gai tầm xoọng (gai tầm xoang) còn được sử dụng làm thuốc điều trị bệnh thận hư (Cây trở nên nổi tiếng với cái tên”cây quýt gai” trong bài thuốc nam 4 vị điều trị bệnh thận hư ở Bình Định”.
Cách dùng:
Ngày dùng 30-40g tươi.

Dùng điều trị bệnh thận hư:

Thành phần:

Quýt gai (Gai tầm xoọng) : 20g
Cây mực: ………. 20g
Cây nổ: …………. 20g
Cây muối:………. 20g
Sắc với 1 lít nước (sạch) uống trong ngày.

Lưu ý: Nguồn nước rất quan trọng với người suy thận, nước bẩn làm tăng nguy cơ tổn thương thận, giảm hiệu quả điều trị của thuốc. Do vậy cần hết sức chú ý khi dùng nguồn nước cho người bệnh suy thận.

Kiêng kỵ: Cua đồng, quả sung, cá mè, thịt trâu, thị chó, nước uống tăng lực, bia rượu, ăn ít muối.

Ngày trước cây còn mọc nhiều ở các bụi dậm sau nhà, trẻ con thường hái quả tươi để ăn.

Ba đặc điểm để phân biệt cây quýt gai thật giả
Là loài cây thuộc họ cam, có tinh dầu ở thân cây là lá nên khi phơi khô thân cây có mùi thơm của tinh dầu. Khi quý vị đặt mua cần chú ý điều này, nếu không có đặc điểm trên thì đó không phải là cây quýt gai.

Cây quýt gai, vỏ cây có màu xanh, khi phơi khô màu xanh cỏ vỏ thân cây vẫn còn và không bị mất đi. Nếu mua thuôc thấy cây không còn vỏ màu xanh, hoặc vỏ cây có màu lạ thì không phải quý gai.

Cây quýt gai chuẩn phải có cả lá, thân, cành to và cành nhỏ. Nếu mua chỉ có nguyên cành to, không có lá, cành nhỏ không có gai thì không nên mua bởi có thể đây là 1 loại cây dại nào khác chứ không phải cây thuốc ta đang cần.
Nguồn:Tổng hợp online

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Ngũ gia bì, cây chân chim (lá lằng)

Tên khác của Ngũ gia bì
Ngũ gia bì còn có tên gọi là Cây chân chim ( cùng họ với Nhân sâm ), một số địa phương miền núi phí Bắc còn gọi là : Cây lá lằng, cây đáng, cây chân vịt, Sâm nam, may tảng …
Tên khoa học
Acanthopanax aculeatus Seem.

Khu vực phân bố
Ở Việt nam Cây ngũ gia bì (chân chim) thường mọc hoang dại ở khắp các sườn đồi từ Bắc trí Nam, đặc biệt là các tỉnh miền núi phía bắc.
Ở tỉnh Hòa Bình cây chân chim mọc rất nhiều ở sườn đồi và ven suối.
Bộ phận dùng Điểm đặc biệt của Ngũ gia bì, chân chim là không sử dụng toàn bộ thân làm thuốc. Mà chỉ dùng vỏ của thân, vỏ của rễ và rễ nhỏ để dùng làm thuốc Ngoài ra lá cũng được dùng làm thuốc điều trị sưng đau. Cách chế biến và thu hái Cách chế biến đơn giản nhất là rửa sạch đất cát, bóc lấy vỏ hoặc thái mỏng nếu lá rễ nhỏ, rồi phơi hoặc sao khô. Thành phần hóa học Trong cây thuốc có các hoạt chất: Saponin, tanin, tinh dầu. Tính vị Ngũ gia bì có vị đắng chát, tính mát
* Công dụng Tác dụng làm vị thuốc bồi bổ cơ thể Tác dụng điều trị cảm số…

Ngũ vị tử

Ngũ vị tử là một vị thuốc rất đặc biệt, có đủ 5 vị đó là: Ngọt, đắng, chua, cay, mặn nên được y học cổ truyền gọi lới tên “Ngũ vị tử” ý chỉ loại hạt có tới 5 mùi vị.

Tên khoa học
Schisandra sinensis Baill. Thuộc họ ngũ vị tử.

Khu vực phân bố
Cây ngũ vị tử (Schisandra sinensis Baill) không có ở Việt Nam. Cây chỉ mọc ở một số nước xứ lạnh như: Trung Quốc, Nga, Mông Cổ, Hàn Quốc, Nhật Bản.

Hiện nay ở Việt Nam có một loại ngũ vị tử được gọi là ngũ vị tử nam, ở nước ta cây này thường được người dân gọi là cây nắm cơm, cây na rừng, quả chí chuôn chua. Các bạn tham khảo thêm về vị thuốc này tại đây.

Bộ phận dùng
Quả là bộ phận được dùng làm thuốc.

Cách chế biến và thu hái
Mùa quả chín vào tháng 9 tháng 10 hàng năm, người ta hái quả về nhặt bỏ cuống, đem phơi hay sấy khô để làm thuốc.

Thành phần hóa học
Trong quả có chứa axit xitric, axit malic, axit tactric, vitamin C, schizandrin, đường, tanin, ngoài ra trong quả còn chứa rất nhiều khoáng chất có lợi cho sức khỏe.
Tính vị Ngũ vị tử có vị ngọt, đắ…

Nấm phục linh thiên

Nấm phục linh thiên là một loại dược thảo cực hiếm, loại nấm này mới được phát hiện sử dụng một vài năm gần đây ở Việt Nam và được gọi với tên nấm phục linh thiên. Ngoài ra nấm còn có tên gọi là phục linh thần (phục thần), phục linh bì, xích phục linh.

Người ta phân ra làm 2 loại nấm phục linh là: Phục linh thần và phục linh thiên:

Phục linh thần: là loại nấm phục linh mọc ở từ rễ một loại cây họ thông có tên cây vân sam
Phục linh thiên: là loại nấm phục linh mọc ra từ ngọn cây vân sam.
Tên khoa học
Poria cocos Wolf. Thuộc họ nấm lỗ

Khu vực phân bố
Loài nấm này cực hiếm, ở nước ta mới có một vài nơi phát hiện được loại nấm này. Nơi phát hiện nhiều nấm phục linh là dãy Hoàng Liên Sơn (Nơi có những cánh rừng cổ thụ hàng ngàn năm), ngoài ra nấm phục linh còn được tìm thấy ở vùng núi của tỉnh Lâm Đồng, Đà Nẵng.

Bộ phận dùng
Bộ phận dùng là phần nấm mọc ra từ ngọn cây vân sam. Nấm này càng lớn thì càng có giá trị, hiện nay kỷ lục củ nấm phục linh thiên có kích thước lớn nhất là 14kg tại Yên …